ผ่าฟันคุดกี่วันหาย? อาการบวมแต่ละวันและวิธีดูแลหลังผ่า

โดยทั่วไปการผ่าฟันคุดจะใช้เวลาในการฟื้นตัวเบื้องต้นประมาณ 7–14 วัน โดยบาดแผลบริเวณเหงือกจะเริ่มสมานตัวและตัดไหมได้ภายใน 7 วันแรก ส่วนเนื้อเยื่อและกระดูกรองรับรากฟันจะใช้เวลาฟื้นฟูเต็มที่ประมาณ 1–3 เดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของตำแหน่งฟันคุด สภาพร่างกาย และการดูแลตัวเองหลังผ่า

ไทม์ไลน์อาการบวมและความเจ็บปวดหลังผ่าฟันคุดแต่ละวัน

• วันแรก: เลือดจะค่อยๆ หยุดไหลภายใน 2–4 ชั่วโมงหลังผ่า ยาชาเริ่มหมดฤทธิ์จะเริ่มรู้สึกปวดและมีอาการบวมเล็กน้อย ควรประคบเย็นทันทีเพื่อลดการสะสมของเลือดใต้ผิวหนัง
• วันที่ 2–3: เป็นช่วงที่แก้มและใบหน้าจะบวมโตที่สุด รวมถึงอาจรู้สึกตึงบริเวณกรามและอ้าปากได้แคบลง ถือเป็นปฏิกิริยาการอักเสบตามธรรมชาติของร่างกาย
• วันที่ 4–5: อาการบวมจะเริ่มทรงตัวและค่อยๆ ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ความปวดลดลงจนสามารถเคี้ยวอาหารอ่อนๆ ได้สะดวกขึ้น สามารถเปลี่ยนมาประคบอุ่นเพื่อสลายรอยเขียวช้ำ
• วันที่ 6–7: อาการบวมและปวดส่วนใหญ่หายเกือบเป็นปกติ แผลเหงือกเริ่มปิด หากมีการเย็บแผลด้วยไหมไม่ละลาย ทันตแพทย์จะนัดมาทำการตัดไหมในระยะนี้

อาการปกติและสัญญาณเตือนความเสี่ยงหลังผ่าฟันคุด

อาการปกติที่พบได้

• มีเลือดซึมปนน้ำลายใน 24 ชั่วโมงแรก
• แก้มบวม อ้าปากได้แคบลง หรือมีรอยเขียวช้ำบริเวณแก้มและคอ
• รู้สึกปวดระบมบริเวณแผล สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบทันตแพทย์

• เลือดไหลไม่หยุดหลังผ่านไปแล้ว 24 ชั่วโมง แม้จะกัดผ้าก๊อซแน่นแล้วก็ตาม
• ปวดรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หลังจากผ่าไปแล้ว 3–4 วัน ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของเบ้าฟันอักเสบ (Dry Socket)
• มีไข้สูง มีกลิ่นปากรุนแรง หรือมีหนองไหลออกจากแผล
• ชาบริเวณริมฝีปาก ลิ้น หรือคางไม่หายหลังจากยาชาหมดฤทธิ์นานเกิน 24 ชั่วโมง

วิธีดูแลตัวเองหลังผ่าฟันคุดให้แผลหายไวและลดภาวะแทรกซ้อน

• การปฏิบัติตนช่วง 24 ชั่วโมงแรก: กัดผ้าก๊อซให้แน่นนาน 1–2 ชั่วโมง และกลืนน้ำลายตามปกติ ห้ามบ้วนน้ำลายหรือกลั้วปากแรงๆ เพราะจะทำให้ลิ่มเลือดหลุดและเลือดไหลไม่หยุด ประคบเย็นบริเวณข้างแก้มด้านที่ผ่าตลอดวัน
• การรับประทานอาหาร: ช่วง 1–3 วันแรก ควรกินอาหารเหลวหรืออาหารอ่อน เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม พุดดิ้ง หรือโยเกิร์ต หลีกเลี่ยงอาหารร้อนจัด เผ็ดจัด อาหารที่มีความกรอบหรือแข็ง และห้ามใช้หลอดดูดน้ำเด็ดขาดเพราะแรงดูดจะทำให้ลิ่มเลือดหลุด
• การทำความสะอาดริมฝีปากและฟัน: แปรงฟันได้ตามปกติในวันรุ่งขึ้น แต่ให้เว้นบริเวณแผลผ่าฟันคุดไว้ ใช้น้ำยาบ้วนปากตามที่แพทย์สั่ง หรือใช้น้ำเกลืออุ่นๆ อมบ้วนปากเบาๆ หลังอาหาร
• งดพฤติกรรมเสี่ยง: งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 3–7 วัน เพราะสารเคมีและความร้อนจะขัดขวางการสมานแผล และอาจทำให้เกิดการติดเชื้อได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับระยะเวลาการฟื้นตัวหลังผ่าฟันคุด

Q: หลังผ่าฟันคุดสามารถออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาได้เมื่อไร

A: ควรงดออกกำลังกายหนักหรือการยกของหนักใน 3–5 วันแรก เพื่อป้องกันไม่ให้ความดันโลหิตสูงขึ้นจนทำให้เลือดที่แผลผ่าตัดไหลซ้ำ สามารถเริ่มออกกำลังกายเบาๆ ได้หลังจากผ่านไป 1 สัปดาห์

Q: หากไหมเย็บแผลหลุดก่อนถึงวันนัดตัดไหมจะเป็นอะไรไหม

A: หากไหมหลุดหลังจากผ่าไปแล้ว 4–5 วัน และไม่มีเลือดไหลออกมา อาจไม่อันตรายเนื่องจากแผลเริ่มติดกันแล้ว แต่หากไหมหลุดใน 1–2 วันแรกและมีเลือดไหล ควรกลับไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจเช็กแผล

Q: ทำไมหลังผ่าฟันคุดถึงรู้สึกมีอ้าปากไม่ขึ้นหรืออ้าได้น้อยลง

A: อาการกรามเกร็งหรืออ้าปากได้น้อยเกิดจากการอักเสบของกล้ามเนื้อรอบกรามและเนื้อเยื่อบริเวณแผลผ่าตัด อาการนี้จะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายใน 1–2 สัปดาห์ การประคบอุ่นช่วงวันที่ 4 เป็นต้นไปจะช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อได้ดีขึ้น

Q: หลุมแผลผ่าฟันคุดจะใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะเต็ม

A: แม้เนื้อเยื่อเหงือกด้านบนจะปิดแผลได้ใน 1–2 สัปดาห์ แต่หลุมกระดูกใต้เหงือกจะใช้เวลาสร้างตัวสมบูรณ์ประมาณ 1–3 เดือน ในช่วงนี้ควรฉีดล้างหรือกลั้วปากเบาๆ เพื่อไม่ให้เศษอาหารสะสมในหลุม

การดูแลแผลอย่างถูกต้องช่วยให้ฟื้นตัวไว ไร้กังวลเรื่องแผลติดเชื้อ ที่ MyDent Clinic ทันตแพทย์พร้อมประเมินและวางแผนถอนฟันและผ่าฟันคุดอย่างตรงจุด ด้วยเครื่องมือทันสมัยและคำแนะนำการดูแลหลังทำที่ใส่ใจทุกขั้นตอน